Wąskie gardła na sieci kolejowej

W ostatnich latach polska sieć kolejowa stała się wielkim placem budowy. Postępujące modernizacje linii kolejowych mają na celu nie tylko zwiększenie prędkości maksymalnej pociągów, ale także zwiększenie przepustowości linii kolejowych, czyli umożliwienie przejazd większej ilości pociągów w ciągu godziny. Niestety, w wielu miejscach na sieci, nawet po modernizacjach, nadal występują wąskie gardła, uniemożliwiające przejazd takiej ilości pociągów, jaką chcieliby uruchomić przewoźnicy. W dzisiejszym artykule prezentujemy wybrane wąskie gardła, które mocno zaniżają możliwości transportu kolejowego.

Linia kolejowa nr 8
Linia kolejowa nr 8 łączy Kraków, Kielce, Skarżysko – Kamienną, Radom i Warszawę. Prowadzony jest tu intensywny ruch regionalnych i dalekobieżnych pociągów pasażerskich, a także pociągów towarowych, wywożących głównie kruszywa wapienne z terenu Kielecczyzny. Problemem linii jest jednotorowy odcinek Warka – Radom o długości około 50 km, który mocno ogranicza możliwości infrastruktury. Jednotorowe szlaki mocno ograniczają przepustowość linii, co powoduje, że zarówno przewoźnicy towarowi i pasażerscy muszą iść na wzajemne ustępstwa, co uniemożliwia stworzenie satysfakcjonujących ofert. Na szczęście rozpoczęła się już modernizacja wspomnianego odcinka, który dzięki inwestycji zyska drugi tor.

Linia kolejowa nr 14
Linia kolejowa nr 14, łącząca Łódź Kaliską, Zduńską Wolę, Kalisz, Ostrów Wlkp., Krotoszyn, Leszno, Głogów i Tuplice, stanowi jedno z głównych połączeń Polski Centralnej oraz Zachodniej. Oprócz licznych pociągów pasażerskich kursują tędy pociągi intermodalne, a także wywożące kruszywo z Dolnego Śląska. Stanowi także południową alternatywę dla magistrali E20 (Warszawa – Poznań). Problemem linii są obecnie zbyt długie szlaki oraz zabudowana na linii półsamoczynna blokada liniowa na odcinku Sieradz – Zduńska Wola. Istniejący dotychczas system starowania ruchem kolejowym ograniczał przepustowość linii o dużym natężeniu ruchu. Obecnie trwa jednak modernizacja odcinka Łask – Zduńska Wola, która powinna zakończyć się w kwietniu bieżącego roku.

Linia kolejowa nr 353
Linia kolejowa nr 353 Poznań Wschód – Skandawa jest niemal w całości dwutorowa. Kursują po niej liczne pociągi pasażerskie regionalne i dalekobieżne, a także wszelkiego rodzaju pociągi towarowe kursujące z południa i zachodniej części Polski w kierunku Trójmiasta, Olsztyna, Skandawy i przejścia granicznego do Rosji. W newralgicznym miejscu linii występuje jednak jedno najpoważniejsze ograniczenie przepustowości. Pomiędzy stacjami Toruń Wschodni a Toruń Miasto znajduje się jednotorowy tunel. Jest to miejsce, w którym ruch pociągów regionalnych i towarowych jest nasilony. Pierwotnie tunel był zbudowany jako dwutorowy, lecz podczas elektryfikacji linii sposób mocowania elementów sieci trakcyjnej wymusił likwidację jednego toru. Rozwiązaniem problemu byłaby przebudowa tunelu lub zmiana sposobu mocowania sieci trakcyjnej do stropu tunelu. PKP Polskie Linie Kolejowe planują w przyszłości przebudowę tunelu w ramach projektu BiT City II.

Linia kolejowa nr 213
Jednotorowa linia kolejowa nr 213, łącząca Redę i Hel, charakteryzuje się bardzo zmiennym, sezonowym wykorzystaniem. W miesiącach zimowych kursuje po niej maksymalnie 12 par pociągów na dobę, lecz w sezonie letnim przepustowość linii jest wyczerpywana. Obecnie po linii kursują wyłącznie pociągi pasażerskie. W wakacje korzysta z niej wielu przewoźników. Mimo pełnego wyczerpania przepustowości kolej nie jest w stanie zaspokoić popytu na przewozy na tej trasie. Jednym z głównych problemów linii jest zbyt mała liczba mijanek. Najdłuższym szlakiem jest szlak Władysławowo – Kuźnica, liczący 13,7 km. Mimo że linia przeszła kilka lat temu rewitalizację, jej przepustowość nie uległa poprawie. W tym celu konieczne byłoby dobudowanie dodatkowych mijanek, m.in. w Chałupach, aby podzielić szlak Władysławowo – Kuźnica, a także w Juracie (szlak Jastarnia – Hel) i Swarzewie (szlak Puck – Władysławowo).

Trójmiejski Węzeł Kolejowy
Problemem Trójmiejskiego Węzła Kolejowego jest ograniczona przepustowość linii prowadzących do portów. Po modernizacji linii kolejowej nr 226 poprawił się znacząco dojazd do portu w Gdańsku, w którym znajduje się duży terminal kontenerowy, generujący ruch pociągów intermodalnych. W dalszym ciągu mocno utrudniony jest dostęp do portu w Gdyni. Natężenie ruchu pasażerskich na linii nr 202 pomiędzy Gdańskiem Głównym a Gdynią Główną drastycznie ogranicza możliwości swobodnego trasowania pociągów towarowych do i z portu w Gdyni w porze dziennej. W ostatnim czasie dodatkowo pojawiło się dodatkowe ograniczenie dla pociągów z towarami niebezpiecznymi w postaci tunelu pod galerią Forum Gdańsk, zlokalizowaną pomiędzy Gdańskiem Głównym a Gdańskiem Południowym.

PKP PLK prowadzi jednak prace mające na celu poprawę dostępu do portu w Gdyni. W tym celu modernizacji poddanie zostanie linia kolejowa nr 201 Nowa Wieś Wielka – Gdynia Port GPA. Dzięki przebudowie Odcinka Maksymilianowo – Gdynia Główna zostanie dodany drugi tor pomiędzy Maksymilianowem a Gdańskiem Osową, a także powstanie trzeci tor między Gdańskiem Osową a Gdynią Główną. Cała linia zostanie poddana elektryfikacji i podniesieniu prędkości szlakowej do 120-140 km/h. Linia uzyska dobrą przepustowość i będzie stanowiła doskonałą alternatywę dla mocno obciążonego ruchem pasażerskim ciągu transportowego przez Tczew, Gdańsk Główny i Sopot. Przedsięwzięcie powinno zostać zrealizowane do 2023 roku.