Zielona fala w Warszawie. Tramwaje z priorytetem na większości sieci

Tramwaje Warszawskie przedstawiły najnowsze informacje dotyczące usprawniania ruchu tramwajowego w stolicy. Już 7 na 10 skrzyżowań ma programy, które traktują nadjeżdżający tramwaj priorytetowo. Dzięki temu pasażerowie przemieszczają się po mieście szybciej, a miasto oszczędza pieniądze.

Jak informują Tramwaje Warszawskie, obecnie w system „zielonej fali” dla tramwajów wyposażonych jest 187 skrzyżowań. To 71 procent wszystkich skrzyżowań, przez które przejeżdżają tramwaje. Spółka chce, aby docelowo objętych zieloną falą było 90% skrzyżowań. Być może uda się to już w najbliższych latach. Tempo prac jest imponujące. Warto przypomnieć, że jeszcze w 2021 roku skrzyżowania z tramwajowym priorytetem stanowiła 60% wszystkich skrzyżowań z liniami tramwajowymi.

Jak działa zielona fala?

Pojazdy zbliżające się do skrzyżowania przejeżdżają przez czujnik, który przekazuje informację o nadjeżdżającym tramwaju do systemu sterującego sygnalizacją na skrzyżowaniu.

– System uruchamiany jest przez algorytm zaprojektowany przez inżynierów z Tramwajów Warszawskich. Działa on w ten sposób, że tramwaj nie zatrzymuje się na czerwonym świetle lub szybciej włącza się światło zielone. Podczas projektowania algorytmu sterowania dla konkretnego skrzyżowania, system ten jest najpierw sprawdzany w wirtualnym świecie. Później, w pierwszym okresie po wdrożeniu, działanie algorytmu jest szczegółowo monitorowane w terenie i w razie potrzeby korygowane – tłumaczą Tramwaje Warszawskie.

Nowocześniej, taniej i łatwiej

Co ciekawe, Warszawa jako jedyne miasto w Polsce stosuje priorytet dla tramwajów oparty o system GPS i przetwarzanie danych w chmurze. Stołeczni tramwajarze odchodzą od kosztownej i pracochłonnej technologii, wymagającej prowadzenia przewodów pod ziemią. Wirtualne systemy wykrywania tramwajów są prostsze i tańsze w stworzeniu. Dzięki lokalizacji z wykorzystaniem GPS nie jest konieczne instalowanie fizycznych czujników. Wykrywały one nadjeżdżające tramwaje – z odległości nawet kilkuset metrów. Wiązało się to z koniecznością układania podziemnych instalacji oraz rozkopywaniem ulic.

Koszt budowy takiej instalacji na jednym skrzyżowaniu wynosił kilkaset tysięcy złotych. Nowy system oparty o wirtualne wykrywanie tramwaju pozwala przeznaczyć zaoszczędzone pieniądze na inne działania.

O ile krócej jeżdżą tramwaje?

Jako efekt wdrażania priorytetu dla tramwajów na skrzyżowaniach Tramwaje Warszawskie podają przykład linii numer 17. Obecnie 11-kilometrową trasę z Białołęki na Marymont tramwaje tej linii pokonują w 24 minuty. Przed uruchomieniem zielonej fali podróż tramwajem na tej trasie trwała o 8 minut dłużej. Prędkość komunikacyjna warszawskiej linii 17 wzrosła z 21 do 28 km/h. Dla porównania prędkość komunikacyjna na najszybszej linii tramwajowej w Gdańsku wynosi zaledwie 18,8 km/h.

Linia nr 2 z Winnicy na Młociny jedzie dzięki priorytetom o 5 minut krócej. W jej przypadku jest to skrócenie czasu przejazdu aż o 25%. Prędkość komunikacyjna linii 2 to ponad 31 km/h. Czyni to ją najszybszą linią tramwajową w Polsce.

Duże skrócenie czasu przejazdu dotyczy także linii 1 na odcinku od Annopola do Placu Zawiszy. Na tej trasie tramwaje jadą o 8 minut szybciej – 33 zamiast 41 minut. Z kolei tramwaje linii 23 z Nowego Bemowa na Pragę jadą obecnie 35 minut. Przed wdrożeniem priorytetu czas przejazdu wynosił 45 minut.  

Szybciej znaczy taniej

Zielona fala dla tramwajów to nie tylko korzyści dla pasażerów, ale także dla przewoźnika i miejskiego budżetu.

– Tę samą liczbę kursów możemy wykonać mniejszą liczbą wagonów. Od początku zmian udało się w ten sposób „odzyskać” nie tylko aż 36 tramwajów, ale również 108 etatów do ich obsługi. To są rzeczywiste oszczędności dla Tramwajów Warszawskich, ale co ważniejsze – dla pasażerów i budżetu miasta – mówi Wojciech Bartelski, prezes Tramwajów Warszawskich.

Mniejsze zapotrzebowanie na etaty to mniejsze ryzyko redukcji liczby kursów spowodowanej niedoborem motorniczych. Uwolnienie większej liczby pojazdów pozwala z kolei, przynajmniej teoretycznie, zwiększyć liczbę kursów  na istniejących liniach, bądź uruchomienie nowej linii. Uwalniane są też środki na obsługę nowych tras lub dodatkowych kursów. Według badań Tramwajów Warszawskich,  po uruchomieniu zielonej fali na ulicy Marymonckiej zużycie energii przez tramwaje zmniejszyło się na tym odcinku o 13%. Przełożyło się to na zaoszczędzenie 200 tysięcy złotych w skali roku.