Dokąd jeżdżą wagony piętrowe?

Podróż na górnym pokładzie wagonu piętrowego od zawsze była niezwykłą przygodą, szczególnie dla dzieci. Jeszcze 25 lat temu spotkanie pociągu zestawionego z takich wagonów nie sprawiało żadnego problemu. Dzisiaj już nie jest łatwo na taki trafić. Sprawdzamy, gdzie obecnie można spotkać pociągi zestawione z wagonów piętrowych.

Mazowsze przede wszystkim

Obecnie wagony piętrowe w regularnej eksploatacji przez cały rok można spotkać właściwie jedynie na Mazowszu. Koleje Mazowieckie posiadają najnowsze wagonów tego typu w Polsce. Park taborowy przewoźnika składa się z 37 wagonów Bombardiera Twindexx z 2011 roku, w tym 11 sterowniczych, a także z 22 wagonów Pesa Sundeck z 2016, w tym 2 sterowniczych. Razem z lokomotywami Traxx i Gama tworzą składy typu push&pull. Są zestawy, w których lokomotywa ciągnie lub pcha pociąg, w zależności od kierunku jazdy. Warto wspomnieć, że wagony Sundeck z bydgoskiej Pesy są pierwszymi piętrusami zaprojektowanymi i wyprodukowanymi w Polsce.

Piętrowe pociągi Kolei Mazowieckich można spotkać przede wszystkim w obsłudze pociągów przyspieszonych (OsP) z Warszawy do Działdowa, Łukowa, Skierniewic, Żyrardowa, Skarżyska-Kamiennej czy Płocka. Najłatwiej spotkamy je w pociągach opatrzonych w rozkładzie jazdy nazwami, np. „Bolimek”, „Łukowianka”, „Mazovia”, „Radomiak”. Pojawiają się także na innych pociągach przyspieszonych.

W wakacje Koleje Mazowieckie uruchamiają pociąg „Słoneczny” z Warszawy do Ustki przez Działdowo, Iławę i Trójmiasto, zestawiany właśnie z wagonów piętrowych. Przez ostatnie dwa lata z powodu pandemii pociąg nie był uruchamiany, jednakże w tym roku prawdopodobnie powróci na tory.

Piętrusem do Helu

W sezonie letnim ciężko wyobrazić sobie Półwysep Helski bez widoku piętrowego pociągu otoczonego z dwóch stron wodą. Choć na przestrzeni lat liczba takich składów zmalała, to w wakacje nadal obsługują one najbardziej zatłoczone pociągi regio z Gdyni do Helu, a także codzienny, wakacyjny pociąg Chojnice – Hel – Chojnice. Pociągi te są zestawiane z lokomotywy SM42 lub SU42 i kilku popularnych „bohunów”, czyli popularnych jeszcze kilkanaście lat temu wagonów Goerlitz88/89.

Na początku lat 90. po polskich torach 160 takich wagonów. Do dziś w ruchu pozostało zaledwie kilkanaście sztuk, obsługujących przede wszystkim linię do Helu w wakacje. Przez cały rok można spotkać taki wagon także w pociągu regio Kamieńczyk z Poznania do Szklarskiej Poręby. Nie ma jednak gwarancji na spotkanie go każdego dnia.

Zamiast „szynobusu”

Oprócz wspomnianych tras wagony piętrowe Goerlitz88/89 można sporadycznie spotkać tylko w zastępstwie za uszkodzone spalinowe zespoły trakcyjne zwane powszechnie szynobusami. Są to jednak bardzo rzadkie sytuacje. Na skład zastępczy w postaci lokomotywy SM42 lub SU42 i jednego wagonu piętrowego można trafić na liniach niezelektryfikowanych w województwach, w których stacjonują tego typu wagony. Są to województwa: pomorskie (trasy z węzła chojnickiego), wielkopolskie (głównie trasa Piła-Krzyż, Piła-Chojnice), a także warmińsko-mazurskie.

Wspomniane wagony są jeszcze nieodłącznym elementem pociągu „Transcassubia” uruchamianego raz w roku z okazji Zjazdu Kaszubów. Wydarzenie co roku organizowane jest w innym mieście, dlatego pociąg kursuje co roku w innej relacji. Stacją początkową są jednak zawsze Chojnice.

Na torach nie spotkamy już kultowej „Bipy”, czyli zestawów piętrowych serii BHP. Przez lata były powszechne w obsłudze pociągów osobowych w całej Polsce na liniach niezelektryfikowanych i zelektryfikowanych. Ostatni raz obsługiwały połączenia z Gdyni do Helu i Chojnic w 2018 roku.  

Blisko polskiej granicy

Jeżeli przejażdżka wagonem piętrowym w Polsce okaże się nieosiągalna lub poszukujecie nowych tras, można pojechać tuż za naszą granicę. Od grudnia 2021 roku piętrowe składy push&pull zestawione z najnowszych wagonów piętrowych firmy Skoda obsługują połączenia kolei czeskich. Obsługują część połączeń na trasie Ostrava Hlavní Nádraží – Frýdlant nad Ostravicí.