Transport kolejowy, miejski, autobusowy i lotniczy

Gdańsk Główny – wizytówka grodu Neptuna dawniej i dziś

Budowę nowego, okazałego dworca kolejowego w Gdańsku umożliwiła niwelacja miejskich obwarowań, której dokonano w latach 90. XIX wieku. W 1896 roku rozpoczęto budowę nowego obiektu, który miał zastąpić nieodpowiadający już potrzebom podróżnych nieodległy dworzec Gdańsk Brama Wyżynna. Budowa nowego budynku zajęła 4 lata i pochłonęła 5 milionów marek. Od końca października 1900 roku pasażerowie mogli podziwiać korzystać z nowej wizytówki miasta.

Okazała bryła nowego dworca głównego, nawiązująca do gdańskiego renesansu, została zaprojektowana przez Alexandra Ruedella i Paula Thoemera. Obiekt składa się z centralnej części z dużą halą oraz przylegających skrzydeł: większego północnego oraz mniejszego południowego. W narożniku między halą główną a skrzydłem południowym zlokalizowana jest wieża zegarowa. O wysokości 48 metrów. Początkowo pełniła ona również funkcję wieży ciśnień. Miedziany hełm jest wariacją na temat zwieńczenia wieży nieodległego kościoła św. Katarzyny, będącego jednym z najbardziej znanych obiektów sakralnych mieście.

We wnętrzu hali głównej dworca pierwotnie znajdowały się między innymi przechowalnie bagażu, biuro rzeczy znalezionych, pokoje policjantów, portierów, a także kilka pomieszczeń przeznaczonych dla rezydującego we Wrzeszcz następcy tronu Cesarstwa Niemieckiego – Friedricha Wilhelma Victora Hogenzollerna. Większe, północne skrzydło mieściło w sobie poczekalnie dla pasażerów klasy 1 i 2 oraz osobna dla klasy 3 i 4, bufet, toalety i umywalnie. Do zespołu budynków dworcowych zaliczają się także budynek kas podmiejskich, zlokalizowany w północno – wschodnim narożniku dworca, a także budynek poczty, przesyłek ekspresowy i gmach biurowo – mieszkalny Esenbahndirektion (dziś Central Hotel), zlokalizowane na południe od głównego budynku.

Dworzec w Gdańsku na pocztówce litograficznej wysłanej 26.07.1906 roku. Wydawca: Kunstanstalt J.Miesler. Berlin S.

Dzięki budowie nowego dworca szybko zintensyfikowano zabudowę w okolicy . Rozwój miasta i okolicy spowodowały, że dworzec dość szybko okazał się obiektem zbyt małym. W związku z tym już w 1914 roku dokonano jego rozbudowy, podczas której powiększona została północna część. Dzięki temu w budynku znalazła się sala kwadratowa jadalnia z przeszkloną obiektu oraz sala telegrafu.

Okres WMG oraz II Wojny Światowej

W 1918 roku Polska odzyskała niepodległość, lecz na mocy postanowień traktatu wersalskiego Gdańsk stał się wolnym miastem. Dworzec kolejowy pozostał jednak w zarządzie Polskich Kolei Państwowych. Podczas wybuchu wojny we wrześniu 1939 roku budynek dworca został zajęty przez wojska niemieckie. W marcu 1945 roku budynek uległ częściowemu podpaleniu. Na szczęście odbudowano go po zakończeniu działań wojennych. Jedyną zmianą względem przedwojennego wyglądu został pozbawiony spadzistych dachów nad północnym skrzydłem.

Po wojnie

W 1947 roku na dworcu uruchomiono pierwszy w powojennym Gdańsku telefon publiczny. Jednym z ciekawszych epizodów w życiu dworca była przeprowadzona w dniach grudniu 1954 roku akcja milicyjna wymierzona przeciwko osobom pijącym alkohol i zakłócającym spokój. W jej wyniku halę dworca zamieniono na otwartą dla publiczności salę sądową, gdzie zasądzane były kary grzywny. W kolejnym roku przed dworcem pojawiła się tablica, na której widniały zdjęcia chuliganów i osób nadużywających alkoholu, wraz ich danymi personalnymi.

Lata 60. Przyniosły wizję wyburzenia istniejącej zabudowy dworcowej i zastąpienie ją nową, odpowiadającą ówczesnym trendom architektonicznym. Planów tych jednak nie zrealizowano, a istniejący obiekt poddano remontowi, który został zakończony w 1964 roku. Budynek otrzymał wówczas na zewnątrz neonowe napisy „Dworzec Gdańsk Główny” oraz „Dworzec Kolei Elektrycznej”, dwa herby polski wyrzeźbione w piaskowcu na frontonie od strony dzisiejszej ul. Podwale Grodzkie. Ponadto, wnętrze hali głównej wyłożono popularną wówczas marmurową okładziną. W tym samym roku otwarta została restauracja i kawiarnia WARS. W 1965 roku wybudowano tunel prowadzący na perony, a także wyasfaltowany parking.

Przemiany na dworcu w obliczu przemian ustrojowych

Zmiana ustroju państwa przyniosła kolejne zmiany na dworcu. W latach 1992 – 1995 roku obiekt przeszedł kolejną modernizację. Odświeżono fasady budynku, wewnątrz zbudowano pasaż handlowy, zaś nad halą główną powstała antresola. Zamontowano także elektroniczne tablice informujące o odjazdach i przyjazdach pociągów. 30 marca 1993 roku na dworcu otwarto pierwszą w Gdańsku i Trójmieście restaurację McDonald’s, której funkcjonowanie zakończyło się wraz z początkiem września 2019 roku.

Przeprowadzona modernizacja połączona z próbą maksymalnej komercjalizacji powierzchni wewnątrz budynku okazała się nietrafiona. Wiele lokali handlowo – usługowych zlokalizowanych na dobudowanej antresoli pozostawało pustych. Ponieważ wspomniana dobudowana część zaburzała zabytkowy charakter wnętrza podjęto decyzję o jej zburzeniu, co nastąpiło w I kwartale 2013 roku.

Nowe życie, dawny blask.

Dworzec Gdańsk Główny, choć stosunkowo niedawno remontowany, nie grzeszył estetyką wnętrza w porównaniu do innych dworców w dużych polskich miastach. Polskie Koleje Państwowe postanowiły jednak przywrócić mu dawny, zabytkowy charakter, a zarazem poprawić jego funkcjonalność. 27 sierpnia podpisano z firmą Mostostal umowę na gruntowną przebudowę obiektu, wartą blisko 100 mln zł. Modernizacja będzie polegała na usunięciu zmian dokonanych w latach 90. XX wieku oraz wymianie stolarki okiennej i drzwiowej na zbliżone do pierwotnych, montaż nowego systemu informacji pasażerskiej, monitoringu. W budynku pojawią się nowe schody ruchome prowadzące do tunelu, dwuspadowe dachy nad północnym skrzydle. Odtworzone zostaną drewniane okna przy kasach biletowych, herby na ścianach w hali głównej i posadzki. Przebudowie ulegnie także plac przydworcowy. Modernizacja rozpoczęła się na początku września 2019 roku i potrwa 18 miesięcy. Po ukończeniu budynek wraz wyremontowanymi w ostatnich latach peronami dalekobieżnymi 1 i 2 oraz peronem SKM nr 3. będzie stanowił prawdziwą wizytówkę miasta.

Wizualizacja PKP S.A.

Możliwość dodawania komentarzy nie jest dostępna.

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More